مفاهیم فقهی حجاب، محرمیت و امنیت در عملکرد کالبدی درونگرایی، حریم خصوصی و خلوت در ایجاد آسایش در معماری سنتی ایران

فقه اسلامی به عنوان یکی از مهمترین بخش های فرهنگ و مذهب ایران، تاثیر عمیقی بر جنبه های مختلف زندگی مردم از جمله معماری داشته است. حجاب به معنای اعم آن و نه آن چیزی که فقط از حکم پوشش بانوان تبادر می گردد، فاروق مراتب در دوگانه های بیرون- درون، جمعی- فردی، آشکار- نهان است که با هنر معماری ، سیری از دیگران تا خود، از همهمه تا سکوت، و از پراکندگی تا تمرکز، را می آفریند و مدخلی برای مفهوم سلسله مراتب حریم خصوصی و گامی به سوی خلوت مورد نیاز انسان و احترام به منطقه آسایش فردی است. برخلاف تصور برخی ، حجاب بعد از اسلام به ایران نیامد بلکه پیش از اسلام نیز وجود داشت. حتی حجاب زرتشتیان بسیار مفصل تر بود میل به پوشیدگی از شرقی بودن مردم این سرزمین نشأت گرفته است. محرمیت در معماری و شهرسازی به معنی تعریف فضا به گونه ای است که هم از نظر فیزیکی و هم از نظر معنایی دارای مرز و حریم باشد. اصول و قواعد فقه اسلامی در زمینه هایی همچون حریم خصوصی، محرمیت، پاکی و طهارت و احترام به حقوق همسایگان نقش مهمی در شکل گیری و توسعه معماری درونگرا در ایران داشته است. نتایج حاصل از این تحقیق به روش تحلیل محتوا، نشان می‌دهد که توافق و تخالف قواعد فقهی در باب معماری حقوق فضایی در کالبد معماری را از حجاب تا خلوت مورد نیاز انسان برای وصول به منطقه آسایش فضایی تامین میکند.