"The jurisprudential concepts of hijab, privacy, and security in the functional embodiment of introversion, personal space, and solitude in creating comfort in traditional Iranian architecture."

Articles in Press

Document Type : Original Article

10.22034/toa.2025.2056206.1488
Abstract
فقه اسلامی به عنوان یکی از مهمترین بخش‌های فرهنگ و مذهب ایران، تاثیر عمیقی بر جنبه‌های مختلف زندگی مردم از جمله معماری داشته است. حجاب به معنای اعم آن و نه آن چیزی که فقط از حکم پوشش بانوان تبادر می-گردد، فاروق مراتب در دوگانه‌های بیرون- درون، جمعی- فردی، آشکار- نهان است که با هنر معماری ، سیری از دیگران تا خود، از همهمه تا سکوت، و از پراکندگی تا تمرکز، را می‌آفریند و مدخلی برای مفهوم سلسله مراتب حریم خصوصی و گامی به سوی خلوت مورد نیاز انسان و احترام به منطقه آسایش فردی است. برخلاف تصور برخی ، حجاب بعد از اسلام به ایران نیامد بلکه پیش از اسلام نیز وجود داشت. حتی حجاب زرتشتیان بسیار مفصل‌تر بود میل به پوشیدگی از شرقی بودن مردم این سرزمین نشأت گرفته است. محرمیت در معماری و شهرسازی به معنی تعریف فضا به گونه‌ای است که هم از نظر فیزیکی و هم از نظر معنایی دارای مرز و حریم باشد. اصول و قواعد فقه اسلامی در زمینه‌هایی همچون حریم خصوصی، محرمیت، پاکی و طهارت و احترام به حقوق همسایگان نقش مهمی در شکل گیری و توسعه معماری درونگرا در ایران داشته است. نتایج حاصل از این تحقیق به روش تحلیل محتوا، نشان می‌دهد که توافق و تخالف قواعد فقهی در باب معماری حقوق فضایی در کالبد معماری را از حجاب تا خلوت مورد نیاز انسان برای وصول به منطقه آسایش فضایی تامین می‌کند.

Keywords

Theology of Art

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 30 November 2025