سنایی شاعر اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم، نقطه عطف ادبیات منظوم عرفانی است که توانسته است فرایندی از انعکاس مفاهیم عرفانی منثور پیش از خود را در قالب های شعری غزل، قصیده و مثنوی بیاراید. باتوج هبه منابع موجود در خصوص سنایی، در مورد شخصیت وی با دو دیدگاه روب هروییم. دیدگاهی که شخصیت سنایی را به صورت تقویمی و خطی ملاحظه م یکند و تحول وی در پرداختن به اشعار با مضامین عرفانی را یکباره می داند و تلاش م یکند این فرایند را در اشعار و آثار وی نیز نمایان کند. دیدگاه دیگری که تحول شخصیتی وی را یکباره نمی داند و این تحولات را در کنار فراز و نشیب شخصیتی وی قلمداد می کند و معتقد است سنایی حتی در پایان عمر نیز دچار افتادگی ها و لغزندگ یهای زبانی در اشعارش - هجاگویی و هزل - بوده است. ب اتوج هبه دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی که معطوف به دیدگاه دوم است، با روش توصیفی - تحلیلی، در این پژوهش کوشش م یشود که ابعاد مختلف انقلاب روحی سنایی مورد تدقیق قرار گیرد و ضمن آن به بررسی این موضوع پرداخته شود که آیا سنایی هما نطور که شفیعی کدکنی بیان می کند، دارای شخصیت های متعدد و بعضاً متباین است؟ نتایج این پژوهش حاکی از سیر تدریجی سنایی و حرکت وی به سوی تکامل شعری است.
رضوی، مدّرس، دیوان حکیم ابوالمجد مَجدود بن آدم؛ سنایی غزنوی، تهران، نشر سنایی، ۱۳ ۶۳ .
رضوی، مدرّس، حدیقة الحدیقة و شریعة الطریقة، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳ ۶۸ .
زری نکوب، عبدالحسین، مقاله سنایی شورید های در غزنه، کتاب شورید های در غزنه؛ اندیش هها و آثار حکیم سنایی، به کوشش محمود فتوحی، علی اصغر محمدخانی، نشر سخن، ۱۳ ۸۵
زری نکوب، عبدالحسین، در جستجوی تصوف ایران، تهران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳ ۸۶ .
شفیعی کدکنی، محمدرضا، تازیانه های سلوک، نقد و تحلیل چند قصیده از حکیم سنایی، تهران، آ گاه، ۱۳ ۸۳ .
شیمل، آن ماری، ابعاد عرفانی اسلام، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران، فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۷.
صفا، ذبیح ا لله، تاریخ ادبیات در ایران، ج 2، تهران، فردوس، 1363 .
عباسی، حبی با لله، مقاله انسانی تراژیک، کتاب شوریده ای در غزنه؛ اندیشه ها و آثار حکیم سنایی، به کوشش محمود فتوحی، علی اصغر محمدخانی، تهران، سخن، ۱۳ ۸۵.
فروزا نفر، بدی عالزمان، شرح احوال و نقد و تحلیل آثار شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری، تهران، انتشارات دهخدا، ۱۳۵۳.
مرزآبادی، غلامحسین، تاریخ ادبیات فارسی، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، ۱۳۷۰.
حیاتی,وحید و حسینی(ژرفا),سید ابوالقاسم . (1395). مطالعه دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی درباره تحول روحی سنایی و نقد رویکرد تاریخی و دفعی در خصوص تحول سنایی. الهیات هنر, 1395(شماره ششم), 87-113.
MLA
حیاتی,وحید , و حسینی(ژرفا),سید ابوالقاسم . "مطالعه دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی درباره تحول روحی سنایی و نقد رویکرد تاریخی و دفعی در خصوص تحول سنایی", الهیات هنر, 1395, شماره ششم, 1395, 87-113.
HARVARD
حیاتی وحید, حسینی(ژرفا) سید ابوالقاسم. (1395). 'مطالعه دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی درباره تحول روحی سنایی و نقد رویکرد تاریخی و دفعی در خصوص تحول سنایی', الهیات هنر, 1395(شماره ششم), pp. 87-113.
CHICAGO
وحید حیاتی و سید ابوالقاسم حسینی(ژرفا), "مطالعه دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی درباره تحول روحی سنایی و نقد رویکرد تاریخی و دفعی در خصوص تحول سنایی," الهیات هنر, 1395 شماره ششم (1395): 87-113,
VANCOUVER
حیاتی وحید, حسینی(ژرفا) سید ابوالقاسم. مطالعه دیدگاه دکتر شفیعی کدکنی درباره تحول روحی سنایی و نقد رویکرد تاریخی و دفعی در خصوص تحول سنایی. الهیات هنر, 1395; 1395(شماره ششم): 87-113.