از مسائل مهم در قلمرو «فلسفه معماری »، ماهیت و چیستیِ معنا و فرایندهای مرتبط با آن در آثار معماری است. طی این پژوهش، به این پرسش اصلی پرداخته می شود که مؤلفه های مؤثر بر فرایند خوانش و تأویل معنای یک اثر معماری چیست و بر اساس این مؤلفه ها، آیا می توان به تعیّن معنا در آثار معماری معتقد بود یا خیر؟ برای تبیین پاسخ پرسش مذکور، ضمن مقایسه تطبیقی نظریات مختلف و سپس نقد و ارزیابی آ نها، با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و با استناد به آموزه های اسلامی، مشخص م یشود که گرچه اعتباریاتی نظیر پیش دانسته ها و پی شفه مهای مخاطب در تأویل و خوانش معنای اثر مؤثر است؛ لیکن بر پایه برآیند کلیه مؤلف ههای مؤثر بر معنا )شامل معمار، مخاطب، اثر و زمینه(، دامنه معناییِ متن/ معماری، متعیّن و نسبتاً بسته است؛ دامن های که حدود، کیفیت و مدل دست یابی به آن طی نظریه ارائه شده در این مقاله تبیین شده است.
حسین زاده، محمد، مبانی معرفت دینی، قم، انتشارات موسسه امام خمینی، ۱۳ ۸۵ .
حسین زاده، محمد، معرفت شناسی، قم، انتشارات موسسه امام خمینی، ۱۳ ۸۱ .
حکیم، نگار، «معماری متن وار و پیشگامان آن »، مجله معمار، ش ۲۰، ۱۳ ۸۲ .
خمینی، رو حا لله، شرح چهل حدیث، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳ ۸۷ .
رئیسی، محمدمنان، «معماری ب همثابه متن: واکاوی امکان قرائت های مختلف از یک اثر معماری »، مجله منظر، ش 7، ۱۳ ۸۹ .
رئیسی، محمدمنان و عبدالحمید نقره کار، «هست یشناسی معنا در آثار معماری »، مجله هو یت شهر، ش 24 ، م آموزههای اسلا ستناد بها ا معماری ب معناشناسیِ متن/ 85۱۳۹ ۴ .
ساسانی، فرهاد، عوامل مؤثر در تفسیر و فهم متن )تفسیرگری پیوستاری(، پایا ننامه دوره دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ۱۳ ۸۱ .
سجودی، فرزان، نشانه شناسی: نظریه و عمل، تهران، نشر علم، ۱۳ ۸۸ .
Derrida, Jacques, 1987, Positions, trans.Alan Bass, London, The Athlone Press.
Eagleton, Terry,1983, Literary Theory: An Introduction, Minneapolis, University of Minnesota Press.
Eco, Umberto,1979, A Theory of Semiotics, Milan, Bloomington.
Eco, Umberto, 1994, "The limits of interpretation", Bloomington, Indiana University Press.
Hirsch jr, Eric Donald, 1976, The Aims of Interpretation, University of Chicago Press.
Hirsch jr, Eric Donald, 1967, "Validity in Interpretation", New Haven, Yale University Press.
Moore, Gary, 1991, “Linking Environment-Behavior and Design Theories: Framing the Debate”, EDRA, 22.
Moore, Gary, 1997, “Toward Environment-Behavior Theories of the Middle Range in Advances in Environment, Behavior and Design”, vol.4, New York, Plenum Press.
Nietzsche, Friedrich, 1990, “Interpretation” in: G.L.Ormiston and A.D.Schrift (eds.), Transforming the Hermeneutic Context, New York, State University of New York Press.
Nietzsche, Friedrich, 1968 , The will to power, trans.Walter Kaufmann, New York, Knopf Doubleday Publishing Group.
Rapoport, Amos, 1990, "The Meaning of the Built Environment, A Nonverbal Communication Approach", Tucson, University of Arizona Press.