پدیدارشناسی مناره‌ی مساجد شیعه و سنی؛ با نگاهی به پدیدارشناسی دینی الیاده

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه ادیان و مذاهب
10.22034/toa.2025.2047905.1474
چکیده
در تحقیق با موضوع «پدیدارشناسی مناره‌ی مساجد شیعه و سنی»، هنر معماری مورد تاکید است که همواره به فرهنگ دینی خدمات ارزشمندی ارائه داده و و امر قدسی را در نمادها و مکان‌های مقدس متجلی ساخته است. تحقیق‌های بنیادین پیرامون معماری مکان‌های مقدس و نمادهای آن به‌خوبی زیرساخت‌های فکری و دینی یک جامعه را آشکار ساخته و باعث تداوم و بقای باورهای دینی و فرهنگی شده است. یکی از نمادها، نماد مقدس ستون کیهانی یا همان «مناره» بوده که با رویکرد مزبور موجب تمایزاتی در معماری‌ مساجد دو مذهب اسلامی شیعه و سنی شده است. این پژوهش نیز با هدف تحلیل ریشه‌های مذهبی و فرهنگی این تفاوت‌ها، به روش توصیفی-تحلیلی و با گردآوری اطلاعاتِ اسنادی و منابع کتابخانه‌ای و تحلیلی پدیدارشناسانه درصدد پاسخ به این سوال اصلی تحقیق است که «چرا تعداد مناره‌ها در مساجد شیعه، دو و در مساجد سنی، یک مناره است؟» به همین منظور، با کمک رویکرد پدیدارشناسیِ دین میرچا الیاده و امکان تطبیق آن با آموزه‌های اسلامی، به درک عمیق‌تری از معنای نمادین مناره‌ها و نقش آن‌ها در ارتباط انسان با نمادهای مقدس دست یافته و روشن گردید: در اسلام سنی، اعتقاد به قرآن به‌عنوان تنها راه هدایت، منجر به ساخت یک مناره در مساجد شده است. در مقابل، در اسلام شیعه، اعتقاد به قرآن و اهل بیت به عنوان دو منبع هدایت، موجب ساخت دو مناره در مساجد شده و این‌گونه تفاوت در باور مذهبی، موجب تمایزاتی در نمادهای مقدس و تعدد مناره‌ی مساجد شیعه و سنی شده است.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 آذر 1404