بومی‌سازی فرهنگی و تولید معنای محلی: تحلیل نقوش حضرت ابوالفضل (ع) در بستر آیین شکار قلعه چالشتر

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
گروه صنایع دستی، دانشکده هنر دانشگاه شهرکرد
10.22034/toa.2025.2045647.1467
چکیده
قلعه چالشتر در استان چهارمحال و بختیاری، نمونه‌ای منحصربه‌فرد از تلفیق نمادهای مذهبی شیعی با فرهنگ محلی و آیین‌های بومی محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف تحلیل فرآیند بومی‌سازی فرهنگی در تصویرسازی حضرت ابوالفضل (ع) در بستر آیین شکار، به بررسی نحوه تولید معنای محلی از طریق تعامل میان کدهای مذهبی، قومی و اجتماعی می‌پردازد.
پرسش اصلی پژوهش عبارت است از: چگونه فرآیند بومی‌سازی فرهنگی در تصویرسازی حضرت ابوالفضل (ع) درقلعه چالشتُر شکل گرفته وچه سازوکارهایی درتولید معنای محلی نقش داشته‌اند؟
روش‌شناسی این تحقیق مبتنی بر رویکرد کیفی و نظریه «بومی‌سازی فرهنگی آپادورای» است که با استفاده از مصاحبه‌های عمقی با ۱۵ نفر از بزرگان و آگاهان محلی، مشاهده میدانی مستقیم، تحلیل بصری نقوش سنگی وبررسی اسناد تاریخی تکمیل شده است. داده‌ها با روش تحلیل مضمونی وکدگذاری باز تجزیه وتحلیل شده‌اند.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فرآیند بومی‌سازی مطابق با مدل جریان‌های فرهنگی آپادورای در سه مرحله کلیدی رخ داده است: ورود جریان ایده‌های مذهبی، تعامل و تطبیق با فرهنگ محلی و تولید معنای بومی نوین. این فرآیند، نمادهای شکار و قهرمانی محلی با شخصیت حضرت ابوالفضل (ع) تلفیق شده و هویتی ترکیبی خلق کرده‌اند این فرآیند منجر به خلق فضای مذهبی جدیدی شده که هم ریشه در سنت‌های شیعی دارد و هم پاسخگوی نیازهای هویتی محلی است. بومی‌سازی فرهنگی در این بافت تاریخی، نه تنها موجب حفظ سنت‌های محلی شده، بلکه باعث غنای معناشناختی و عمق بخشی به مفاهیم مذهبی گردیده است. این یافته‌ها اهمیت درنظرگیری فرآیندهای تطبیقی فرهنگی در مطالعات میراث مذهبی و هویت محلی را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 آذر 1404