واکاوی لایه‌های پنهان در قالی تصویری قاجاری حضرت علی (ع) ساروق

توجه به جایگاه امام علی (ع) به‌عنوان ولایت و جانشینی مورد توجه جامعه قاجاری آن زمان نیز بود. بر این اساس نگارندگان تلاش دارند با روش توصیفی تحلیلی و مطالعات اسنادی تک قطعه قالی دست‎بافتی از ساروق را که مزین به شمایل امام اول شیعیان (ع) است را با هدف شناسایی لایه‌های پنهان در این قالی تصویری واکاوی کنند و به این پرسش پاسخ دهند که هنرمندان طراح و قالی‌باف چه لایه‌های پنهانی را در این دستبافته به‌کار برده‌اند؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که قالی قاجاری مورد نظر، بازتابی بی‌ریا و راستین از هنر دست هنرمندان ستم‌دیده، بی‌نشان و شیفته حضرت علی (ع) است که‌ در مجالس‌ پُرانس‌ مردم عامه، با حفظ ارزش، هنر، مذهب و سنت، پا به عرصه‌ وجود نهاد؛ هرچند که این‌گونه به تصویر کشیدن‌ باورها، از نقاشی‌های خیالی و قهوه‌خانه‌ای و حتی دیوارنگاری آغاز شد؛ اما کم‌کم روی قالی‌ها نیز نقش بست، به طوری که از بستر دیوار و پارچه رها شد و بر تار و پود دستبافته نشست‌ و با‌ چیرگی دست هـنرمندان طراح و بافنده این دیار، روی فرش جانی دیگر یافت، تا همراه اهل دل، در مجمعی حاضر شود و سبب‌ساز نوعی همدلی و هم‌نشینی با گرایشات شیعی زمانه خود گردد. علاوه بر این‌ها باید اعتقاد شیعیان مبنی بر ستم بر آن حضرت در غصب جایگاه امامت و عدم اعتنا به وصیت حضرت محمد (ص) در واقعه غدیر را نیز افزود و این امر حاکی از تکوین اندیشه شیعی و رشد مبانی نظری آن در طول زمان است که از اثر قابل مطالعه است