عضو هیئت علمی مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی، قم، ایران.
10.22034/toa.2024.2042944.1462
چکیده
برای درک و تحلیل مد اسلامی معاصر، توجه به این نکته ضروری است که کشورهای اسلامی امروزی در بستر چند پارادایم اساسی شامل اسلامگرایی، جهانیشدن و باستانگرایی قرار دارند. این پارادایمها تأثیر قابل توجهی بر هویت و سبک زندگی جوانان مسلمان داشته، باعث ایجاد برداشتهای جدیدی از پوشش اسلامی در جوامع مختلف شده است. در این پژوهش، هدف اصلی بررسی میزان انطباق سبکهای رایج مد اسلامی با معیارهای قرآن کریم در خصوص پوشش است. بر همین اساس، دادهها از طریق تحلیل محتوای نمونههای متعدد مد اسلامی (مصرفکنندگان مد اسلامی، طراحان و برندهای مد اسلامی، متخصصان و پژوهشگران حوزه مد اسلامی، سازمانها و نهادهای فرهنگی اسلامی)گردآوری شد و سپس به روش تحلیل محتوای کیفی، معیارهای عفاف، حجاب، و مد اسلامی، استخراج شده از آیات قرآن با آنچه امروز به عنوان مد اسلامی در جهان جریان دارد تطبیق داده شد. نتایج کمی نشان میدهد که اختلاف معناداری بین پوشش اسلامیِ منطبق با آیات قرآن و مدهای اسلامی موجود در کشورهای مختلف، بهویژه در جوامع غربی و نیز کشورهای اسلامی، وجود دارد. این نتایج حاکی از فاصله بین ارزشهای قرآنی همچون مفهوم عفاف و حجاب، مصرفگرایی و تجملگرایی، هویت و فرهنگ پوشش و گرایشهای معاصر در این حوزه است و میتواند به عنوان پایهای برای اصلاح و هدایت مد اسلامی مورد توجه طراحان و فعالان حوزه مد اسلامی معاصر قرار گیرد.