بررسی مقایسه‌ای دیدگاه حلقه فرانکفورت و نحله سنت‌گرایی درباره هنر مدرن: با تکیه بر دیدگاه تئودور آدرنو و سیدحسین نصر

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی
10.22034/toa.2024.2040393.1449
چکیده
مدرنیسم که از بطن مدرنیته پدید آمده است، نمایانگر تغییرات گسترده‌ای در جهان مدرن است. مدرنیته پس از رنسانس در غرب ظهور کرد و با محوریت انسان، آزادی و اصالت فرد، درصدد تغییر امور برآمد. هنر نیز از این فرایند متأثر شده و تحولات زیادی را تجربه کرده است. موضوع هنر مدرن و بحران مدرنیته همواره مورد توجه متفکران بوده و منتقدانی مانند اندیشمندان مکتب فرانکفورت و نحله سنت‌گرایی، نظریه‌های انتقادی درباره آن وضع کرده‌اند که در این پژوهش به بررسی تطبیقی نظرات آن‌ها با تأکید بر آرای آدورنو و نصر پرداخته می‌شود.
این پژوهش در صدد پاسخگویی به این سؤال است که تفاوت و شباهت‌های دیدگاه مکتب فرانکفورت و نحله‌ی سنت‌گرایان درباره‌ی هنر مدرن با تکیه بر دیدگاه تئودور آدورنو و سیدحسین نصر چیست؟ نتایج نشان می‌دهد که نصر، از موضعی سنت‌گرایانه هنر مدرن را بررسی کرده و بر حفظ ارزش‌های سنتی تأکید دارد و همچنین هنر را وسیله‌ای برای انتقال حقایق معنوی می‌بیند. از سوی دیگر، آدورنو نیز با رویکردی انتقادی هنر مدرن را نقد می‌کند و هنر را وسیله‌ای برای نقد جامعه سرمایه‌داری می‌داند. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد هر دو مکتب به نقد هنر مدرن پرداخته‌اند اما از زاویه‌ای متفاوت و هر دو دیدگاه می‌توانند به رفع مشکلات هنر مدرن کمک کنند. این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای، هنر مدرن را بر اساس نظریه‌ی این دو مکتب بررسی می‌کند و در ادامه به مقایسه دیدگاه‌ها می‌پردازد. پژوهش حاضر از نظر هدف توسعه‌ای و از منظر ماهیت داده نیز جزو پژوهش‌های کیفی است.

کلیدواژه‌ها