تبیین مصادیق و اهمیت علم حصولی در حوزۀ تولید، آموزش و پژوهش هنر

چکیده
بررسی رابطۀ میان علم و هنر قدمتی به اندازۀ تاریخ فلسفۀ هنر دارد و از دو سویه قابل ملاحظه است؛ در سویۀ اول، امکان دریافت علم و دانش از هنر مورد توجه است و در سویۀ دیگر، کارایی روش‌ها و ابزارهای علمی در مطالعات هنری مورد بحث قرار می‌گیرد. در این میان، گرچه بررسی رابطۀ میان هنر و علم حضوری و حصولی از سوی فلاسفه و متفکران غربی مورد توجه نبوده‌است (چرا که ایشان یا عمدتاً به این تقسیم‌بندی قائل نیستند و یا نسبت به آن بی‌تفاوت بوده‌اند) اما از سوی برخی نویسندگان معاصر ایرانی حوزه‌های فلسفه یا هنر طرح و با استفاده از نقل‌قول‌هایی از فلاسفۀ غربی درباره "رابطۀ هنر و شهود" به انحصار حوزۀ هنر به علم حضوری و اظهاراتی مبنی بر اینکه «در هنر هیچ‌گونه علم حصولی وجود ندارد» منجر شده‌است. تحقیق حاضر با گردآوری داده‌ها به شیوۀ اسنادی و روشی توصیفی-تحلیلی به بررسی این دیدگاه و اشاره به برخی معضلات تحویل کامل حوزۀ هنر به علم حضوری (در زمینه‌هایی چون تولید، تحقیق، آموزش و ارزش‌گذاری اثر هنری) پرداخته، ضمن در‌نظر‌داشتن اهمیت و جایگاه علم حضوری در زمینۀ معرفت بشری و نیز تولید هنری، به نقش و اهمیت علم حصولی در حوزۀ هنر و تحقیقات هنری اشاره می‌کند، شقی میانه را که به اهمیت هر دو بعد (حضوری و حصولی) در حوزۀ هنر آگاه است، پیش‌رو می‌گذارد.