embodiment in mystical literature Based on Marloponty's phenomenology

Document Type : Original Article

Author
Rasool Kamali Dolat Abadi
Abstract
به‌زعم مرلوپونتی، بدون بدن هیچ هستی‌مندی در جهان و هیچ درکی از اشیاء و موضوعات آن وجود ندارد. مرلوپونتی با رد «سوژۀ استعلایی و بدون اندام» در فلسفۀ خود به طرح سوژه‌ای می‌پردازد که از بدن جدا نیست: تن-سوژه (Flesh). بدین ترتیب، ادراک به‌منزلۀ به‌ظهور‌رساندن معنا یا عملی از طریق بدن است و تجربۀ ادراکی هر فرد -به‌منزلۀ امری تنانه، پیشاتأملی، پیشاآگاهانه، واقعی و جسمانی و لذا به‌مثابۀ «تن-آگاهی»- حالاتی نامفهوم از وجود را آشکار می‌کند. حالاتی که حتی حوزه‌های خیال، عاطفه و احساس، فهم درونی، خلاقیت و آفرینش هنری-ادبی را در بر می‌گیرد.
با تکیه بر این منظر، تجارب عارفانه امری درهم‌تنیده با بدن تلقی می‌شوند و این به‌معنای تعارض خاستگاه جهان عارفانه با جهان سنت نیست: عارف به‌مثابۀ سوژه‌ای بدن‌مند با التفات (Intention) یعنی قصدیت و جهت‌مندی نسبت به پدیده‌های ادراک‌پذیر و تأثیر از آن، جهان مشترکی را میان سنت و بدن برمی‌سازد تا موضوع عرفانی طی تجربه‌ای بدن‌مند برای وی بروز یابد ‌و طی فرایند آفرینش، در اثر ادبی او نمایان شود. به تعریفی دیگر، جهان زیستۀ عارفِ هنرمند همان جهان و سنت است و اما اثر وی خاستگاه سنت را آن‌گونه که برتن-سوژه پدیدار می‌شود، نشان می‌دهد.
این مقاله ضمن بررسی دیدگاه مرلوپونتی نسبت به چهار موضوع سوژه، جهان، دیگری و خدا تلاش دارد تا روش پدیدارشناسی وی را –پس از نقد نگرش خداناباورانۀ او و رفع آن- به خدمت گیرد و به شرح و تبیین «فرایند تجربه و آگاهی تنانۀ عارف از موضوع سنت (شناخت و عبادت حق) و نمود آن در ادبیات عرفانی» بپردازد.

Keywords

  •  

    • Compton, John (2009), “Merleau-Ponty, Maurice” in A Companion to Aesthetics, Second Edition, Edited by Stephen Davies, Kathleen Marie Higgins, Robert Hopkins, Robert Stecker & David E. Cooper, London: Blackwell Publishing Ltd.
    • Johanson, Galen A (2009), “Maurice Merleau-Ponty” in Sepp, Hans Rainer & Embree, Lester (2009): Handbook of Phenomenological Aesthetics, Dordrecht: Springer.
    • Merleau-Ponty, Maurice (1962), Phenomenology of Perception. Translated by Colin Smith, London: Routledge.
    • Merleau-Ponty, Maurice (1964), the Primacy of Perception, Edited by James M. Edie, Translated by William Cobb, USA: Northwestern, University Press.
    • Merleau-Ponty, Maurice (1968), The Visible and The Invisible, Translated by A. Lingis, USA: Northwestern, University Press.
    • Merleau-Ponty, Maurice (1973), The Prose of the World, Translated by John O’Neill, London: Northwestern University Press.
    • Merleau- Ponty, Maurice (2004), The world of perception, Translated by Oliver Davis, USA & Uk: Routledge: Taylor & Francis Group.